Sự khác nhau thú vị trong phong tục đón Tết 3 miền

  • 25/01/2022
  • 13 Lượt xem

Mục lục nội dung

    Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, người Việt vẫn giữ được nét đẹp truyền thống trong phong tục ngày Tết Nguyên Đán cổ truyền. Đặc biệt, nét đặc trưng trong phong tục đón Tết 3 miền đã tô điểm cho sự đa dạng của văn hóa người Việt. 

    Cùng Đệm Xinh khám phá ngay sự khác biệt thú vị trong văn hóa đón Tết 3 miền: Bắc - Trung - Nam chi tiết trong bài viết.

    Hoa đào ngày Tết

    Miền Bắc: “Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ - Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”

    Người miền Bắc khá cầu kỳ trong mọi phong tục, món ăn. Bởi Tết Nguyên Đán không chỉ là dịp gặp gỡ, sum vầy mà còn lại có nhiều nghi thức, phong tục để đón chào một năm mới may mắn, thuận buồm xuôi gió.

     Hoa đào, cây quất chưng Tết

    Màu hồng, đỏ của hoa đào là một nét văn hóa đặc trưng không thể thiếu trong dịp Tết âm lịch của miền Bắc. Đây là loài hoa mang đến không khí mùa xuân tươi vui và có ý nghĩa xua đuổi tà mà, mạng lộc, may mắn đến cho gia đình. Trước đây, người dân ưa chuộng loại hoa đào bích có bông hoa to, nhiều cánh và màu sắc rực rỡ.

    Tuy nhiên, trải qua nhiều năm tháng cũng có sự thay đổi dần nhiều nhà chọn chơi hoa đào rừng, đào huyền, đào phai,... nó mang đến sự mới lạ, độc đáo và tao nhã. Bên cạnh hoa đào thì chậu quất là loại cây trang trí không thể thiếu.

    Cách chọn quất đẹp nên chọn cây có tán cao, đủ quả vàng, quả non, lá mướt, nhiều nụ và hoa,... đây là sự tượng trưng cho tài lộc, trù phú.

    Cây quất ngày Tết

    Mâm ngũ quả 

    Bày mâm ngũ quả thắp hương tết của người miền Bắc có ý nghĩa ngũ hành, nhiều lộc, đơm hoa, kết trái, mâm quả tròn đầy. Các loại quả đặc trưng mang ý nghĩa khác nhau như: chuối xanh biểu tượng cho hành mộc mang ý nghĩa nắm bắt nhưng may mắn.

    Quả phật thủ là loại quả có màu vàng, bóng đẹp mắt tượng trưng cho hành thổ có ý nghĩa phúc lộc đầy nhà. Ngoài ra, có các loại quả màu sắc rực rỡ như: cam, quýt, hồng tượng trưng mệnh hỏa, quả màu trắng như roi, đào tượng cho mệnh Kim; nho tượng trưng cho hành thủy. 

    Mâm cỗ ngày tết đa dạng màu sắc 

    Người miền Bắc rất cầu kỳ trong việc lựa chọn nguyên liệu và cách chế biến mâm cỗ ngày Tết. Đặc biệt các món ăn này rất phù hợp với thời tiết se lạnh ngày Tết.

    Một mâm cơm cổ truyền bao gồm các món cơ bản như: bánh chưng, giò, thịt gà, nem rán, canh măng và dưa hành… các món ăn được bày biện rất đẹp mắt mang đến ý nghĩa đặc trưng cho sự đủ đầy, mong ước một năm mới thịnh vượng, no đủ. 

    Xem thêm: Cảm nhận văn hóa Nhật Bản qua phong tục đón Tết

    Phong tục truyền thống

    Ngày 23 tháng Chạp âm lịch là ngày tiễn ông công, ông táo về trời, bên cạnh những lễ vật cần thiết thì người miền Bắc còn cúng thêm cá chép sống thả trong chậu nước với ý nghĩa biến cá thành Rồng để đưa tiễn ông Công, ông Táo về trời. Sau khi cúng xong cá chép vàng sẽ được phóng sinh.

    Để tiễn năm cũ và chào đón năm mới thì mọi gia đình thường quây quần sum họp bên nhau. Vậy nên mâm cơm lúc nào cũng đủ đầy, vừa để dâng lên tổ tiên vừa gắn kết tình cảm gia đình. 

    Vào thời điểm giao thừa mọi người trong gia đình quây quần bên nhau đi hái lộc đầu năm. Lễ vật cúng giao thừa gồm có hoa quả, đĩa xôi, gà luộc, bánh chưng và cau trầu.

    Mâm cơm ngày Tết

    Một số điều kiêng kỵ Tết miền Bắc  

    • Kiêng quét nhà đầu năm: sẽ quét đi hết những may mắn ra khỏi nhà
    • Kiêng đổ rác
    • Kiêng lửa ngày Tết
    • Kiêng cho nước đầu năm
    • Tránh nói giông

    Miền Trung

    Miền Trung có đặc điểm địa lý nằm ở giữa chiều dài của đất nước, đây cũng là miền giao thoa nhiều văn hóa và có khá nhiều phong tục giống miền Bắc và miền Nam nhưng cũng có nét đặc sắc riêng. Các phong tục cũng mang ý nghĩa cầu mong cho một năm mới an khang và thịnh vượng. 

    Trang trí ngày Tết 

    Người miền Trung có gia đình chơi hoa mai vàng có nhà chơi đào thắm, không câu nệ cần phải đủ cả hai loại. Ngoài ra, người miền Trung còn chọn thêm nhiều loại cây cảnh khác để trang trí nhà cửa vào dịp Tết đến xuân về. 

    Mâm ngũ quả

    Không quá cầu kỳ như ở miền Bắc, mâm ngũ quả ở gia đình miền Trung sẽ có gì cúng nấy và thành tâm dâng kính tổ tiên. Tuy nhiên họ không dùng chuối xanh như miền Bắc mà ưu tiên lựa chọn các loại quả có vị ngọt và tròn thơm để cầu chúc cho một năm an vui, thuận buồm xuôi gió.

    Xem thêm: Ý tưởng trang trí phòng ngủ ngày Tết lung linh và đơn giản

    Mâm cỗ ngày tết giản dị và hài hòa

    Đối với người miền Trung họ cúng bánh chưng nhưng chọn ăn bánh Tét. Bánh tét có vị dẻo thơm ngon là món ăn đặc trưng không thể thiếu. Ở Huế họ khác cầu kỳ khi làm cơm như chọn món, sơn hào hải vị nhưng cơ bản vẫn gồm các món như món đơn giản mà vẫn đủ đầy như gà, giò, miến nấu, dưa muối, các món cuốn, xào…

    Mâm cô ngày tết giản dị của miền Trung

    Các điều kiêng kỵ trong ngày Tết

    • Kiêng các món ăn được chế biến từ tôm
    • Kiêng trứng vịt lộn, thịt vịt sẽ mang lại đen đủi
    • Ngoài ra, một số nơi ở miền Trung người ta thường kiêng mặc đồ màu trắng trong suốt tháng Giêng đầu năm mới.

    Miền Nam - mai vàng đón xuân 

    Với người miền Nam Tết vừa là dịp vui chơi, cũng là dịp để mọi người trong gia đình quây quần. Do đó mà họ không quá câu nệ về hình thức và chú trọng đến không khí tươi vui ngày xuân mong một năm thuận hòa, may mắn.

    Hoa mai vàng chưng Tết

    Với khí hậu đặc trưng nắng ấm, người miền Nam thường chơi hoa mai vàng. Màu sắc của hoa mang ý nghĩa tài lộc, vinh hiển và thành đạt.

    Người biết chọn hoa mai sẽ là cây nhiều nụ và lộc, hoa nở đúng giao thừa hoặc vào mùng 1 tết sẽ mang ý nghĩa may mắn cả năm. Đặc biệt cánh hoa mai từ 6-10 cánh thì thể hiện gia chủ càng gặp nhiều may mắn và tài lộc.

    Mai vàng đón xuân

    Mâm ngũ quả

    Với tâm hồn phóng khoáng họ thường chọn các loại quả như mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, đọc chệch thành “cầu vừa đủ xài” với mong muốn mang đến một năm mới đầy tài lộc.

    Ngoài ra, các gia đình bày thêm quả sung mang đến sự đủ đầy về sức khỏe và tiền bạc. Bên cạnh đó mâm ngũ quả sẽ bày thêm các loại quả đẹp mắt như: dưa hấu, táo, đào… 

    Mâm cơm ngày Tết

    Mâm cơm ngày Tết đơn giản nhưng vẫn phải đảm bảo đủ đầy và ngon miệng món ăn không thể thiếu là: thịt kho tàu, bánh tét, chả nem và mướp đắng nhồi thịt. Người phụ nữ không cần quá dày công sức cho mâm cơm thay vào đó họ có thời gian để vui chơi và quây quần bên gia đình.

    Mâm cỗ ngày Tết miền Nam

    Những điều kiêng kỵ 

    • Nên về nhà trước Giao thừa: nếu trong trước thời khắc giao thừa không kịp về nhà  đồng nghĩa cả năm mới sẽ phải bôn ba khắp nơi làm ăn vất vả.
    • Kiêng cất chổi sau khi quét dọn: nếu quét dọn xong cất chổi thì cả năm gia đình sẽ bị trộm cắp của cải. 
    • Dọn cỗ ngày Tết: ở miền Nam nếu có khách đến chơi nhà dù bất kể giờ giấc nào thì gia chủ nên dọn cỗ mời ăn uống. Khách không nên từ chối, kể cả đang no thì cũng phải nhấm nháp một chút.

     Với những khác biệt thú vị trên đây về phong tục đón Tết 3 miền giúp bạn có thêm những trải nghiệm thú vị. Mỗi vùng miền có nét đặc sắc riêng nhưng vẫn giữ được nét đẹp truyền thống ngày Tết cổ truyền của người Việt.

    Đánh giá của bạn: